حاکمیت بالینی را می‌توان به معنای ارتقا مستمر کیفیت خدمات بالینی به
گیرندگان این خدمات دانست که در این خصوص نیروی انسانی و از جمله پرستاران نقش
اساسی را ایفا می کننددر کشورهای مختلف روش­ها و ابزارهای متنوعی برای ارتقاء کیفیت مراقبت­های سلامت تا
امروز به کار گرفته شده است. از میان این روش­ها، حاکمیت بالینی برای نخستین بار در
NHS انگلیس به عنوان استراتژی ارائه شده از سوی دولت و به منظور ارتقاء
کیفیت مراقبت­های بالینی در سال 1998 مطرح شد.


تعریف: حاکمیت بالینی چارچوبی است که در آن سازمان­های ارائه­دهنده خدمات
بالینی، در قبال بهبود دائمی کیفیت پاسخگو بوده و با ایجاد محیطی که در آن تعالی
خدمات بالینی شکوفا می­شود به صیانت از استانداردهای عالی خدمت می پردازد. به عبارت
دیگر حاکمیت خدمات بالینی بکارگیری ساز و کارهای حاکمیتی برای انجام کار درست، در
زمان مناسب، به شیوه­ای صحیح، در مکانی مناسب برای بیماران واجد شرایط در راستای
کسب حداکثر نتایج بالینی موردنظر است

ضرورت و اهمیت: هدف حاکمیت بالینی تعیین استانداردهای روشن و کاربردی، نظارت بر نحوه
عملکرد سازمان­های ارائه دهنده خدمات بالینی و انتشار نتایج حاصل از انجام
ارزیابی­های دوره­ای است.

حاکمیت بالینی هر اقدامی که
برای حداکثر کردن کیفیت لازم باشد را به انجام می­رساند و در ارتباط با یافتن
روشهایی است که از آن طریق بتوان اثربخشی بالینی را توسعه داده و فرهنگی مناسب به
منظور حمایت از آن ایجاد کرد.

هدف اصلی حاکمیت خدمات بالینی ارتقاء مستمر کیفیت خدمات است و چارچوبی
را فراهم می­کند که در قالب آن سازمان­های ارائه دهنده خدمات سلامت می­توانند به
سمت رشد، توسعه و تضمین کیفیت خدمات بالینی برای بیماران حرکت
کنند.

 


مدل 7 محوری مشارکت بیمار و جامعه،آموزش و یادگیری،مدیریت خطر و ایمنی بیمار،استفاده از
اطلاعات،اثربخشی بالینی،ممیزی بالینی و مدیریت نیروی انسانی
است.

 

افراد درگیر: در تعریف حاکمیت خدمات بالینی دیدگاهی ادغام یافته از مراقبت­های بالینی
و نیز غیر بالینی مطرح است که کیفیتی جامع را در بر می­گیرد.

چنین ادغامی به یکپارچگی
سازمانی، هماهنگی، همکاری و ارتباطات میان واحدها در سازمان می­انجامد و با
مراقبت­های با کیفیت بالا مرتبط می­شود. حاکمیت خدمات بالینی ادغام تمام
فعالیت­هایی است که مراقبت از بیمار را در یک استراتژی واحد تلفیق می­کند.

 

روند اجرای حاکمیت بالینی شامل:

• ابلاغ روشهای اندازه گیری و نظارت بر کیفیت خدمات بالینی به بیمارستانها: ممیزی بالینی

• طراحی راهنمای بالینی پزشکان و بیماران در خصوص دلایل رایج مراجعات بیمارستانی

• سنجش موثر رضایتمندی بیماران از طریق یک فرآیند اندازه گیری و بازخورد بر خدمات

• شناسایی و تحلیل رخدادهای مهم در بخشهای اورژانس، مراقبتهای ویژه و سایر بخشها : مدیریت خطر

• تقویت ساختارو عملکردتحقیق و توسعه درحوزه خدمات بالینی: تعالی خدمات بالینی

• طراحی سیستم گزارش دهی، تحلیل و رسیدگی به شکایات : انتقاد پذیری سیستمی

• سیاستگذاری و ابلاغ روشهای مشارکت بیمار در بهبود فرآیندهای بیمارستانی : بیمارمحوری

• سیاستگذاری و ابلاغ تعهدات و کلیات مدیریت ایمنی بیمار در بیمارستانها

• طراحی نظامهای گزارش دهی خطا به صورت داوطلبانه و سپس اجباری

• طراحی سیستم دریافت، اولویت گذاری و آنالیز موضوع فن آوریهای درمانی در دانشگاه

• طراحی و ساخت خط تولید گزارش ارزیابی فن آوری سلامت با توجه به استانداردهای جهانی و مقدورات

• سیاستگذاری و برنامه ریزی فرهنگ سازی طولانی مدت برای حاکمیت موثر خدمات بالینی: آموزش

پیشنهادات :

-1 تشکیل تیم حامی سیاستگزار در سطح مدیریت ارشد دانشگاه با مشارکت ذینفعان فوق در وهله اول

-2 تشکیل تیم معاونت درمان و سپس تیمهای بیمارستانی برای کمک به فرایند استقرار

-3 تعیین حیطه های منتخب برای مداخله توسط تیم دانشگاه (می تواند با مشارکت تیمهای درمان و بیمارستان انجام شود)

-4 تدوین متون آموزشی خلاصه برای مدیران، کارکنان و بیماران با محتوای مرتبط

-5 تدوین مرامنامه حاکمیت خدمات بالینی

-6 تدوین پیشنهادهای مطالعه مداخله ای و برنامه اجرایی استقرار نظام توسط مرکز تعالی با مشارکت نظری ذینفعان

-7 تصویب و تامین نیاز به منابع مالی، انسانی و تعاملات اداری مورد نیاز از طریق تیم دانشگاه

-8 تهیه جدول زمانبندی و برنامه عملیاتی استقرار نظام در حوزه مدیریت ارشد، معاونت درمان و بیمارستانها به عنوان سه سطح تاثیر گذار

-9 تعیین برنامه ارزیابی و نظارت بر پیشرفت و زمانبندی نظام حاکمیت خدمات بالینی و تعیین حوزه ناظر

-10 تهیه چک لیست همکاریهای مورد انتظار و تعاملات حوزه های ذینفع بین بخشی توسط تیم دانشگاه

-11 ورود شاخصهای مرتبط با حاکمیت خدمات به فرمهای گزارش دهی و آماری حوزه درمان و دانشگاه توسط تیم دانشگاه

-12 پیش بینی انگیزشهای محرک و تسهیلگر برای پیشرفت برنامه و ایجاد فضای رقابتی بین بیمارستانها از سوی تیم

دانشگاه

نقش
پرستار
: حاکمیت بالینی را می‌توان به معنای ارتقا مستمر کیفیت خدمات بالینی به
گیرندگان این خدمات دانست که در این خصوص نیروی انسانی نقش اساسی را ایفا می
کند.

پرستاران سهم بیشتری به لحاظ
شمار نیروی انسانی دارند بنابراین نقش آنها برای اجرای این فرآیند غیر قابل انکار
است.

نقش پرستار در فعالیت های ارتقاء کیفیت در راستای چارچوب حاکمیت بالینی در
حیطه پرستاری و محیط بالینی به منظور اطلاع رسانی و افزایش تعامل پرستاران در تولید
دانش و استفاده از شواهد برای بهبود کیفیت مراقبت مهم است.

نقش پرستار در آموزش به بیمار در حیطه آموزش و مهارت آموزی، ثبت خطاها و
گزارش پرستاری در استفاده از اطلاعات، نقش مشاوره ای در رسیدگی به شکایات بیمار و
خانواده آنها، استفاده از شواهد و دانش و تجربه قبلی در حیطه اثر بخشی بالینی، نقش
فعال در ممیزی بالینی، نقش مراقبت کننده و حمایت کننده و آموزش در زمینه مدیریت خطر
و ایمنی بیمار و مشارکت بیمار و جامعه و همچنین نقش مدیریتی و کارمند گزینی در
زمینه مدیریت نیروی انسانی بخشی از مسئولیتهای های پرستاران در این چارچوب
است.

چارچوب مدیریت ریسک مراقبت در
منزل برای بیماران با نیازهای متنوع و مراقبت های اجتماعی بر اساس دانش و تجربه
نکته مهمی است که پرستاران با تخصص مراقبت در خانه (Home Visit) با پشتیبانی از حاکمیت بالینی و مدیریت ریسک باعث بهبود نتایج خدمات
اراته شده به این بیماران و خانواده های آنها می شود. برای درک درست پرستاران از
حاکمیت بالینی اول باید آگاهی آنان را به عنوان کارکنان خط مقدم بالینی ارتقاء
بخشیم تا اطمینان پیدا کنند که حاکمیت بالینی به رسمیت شناخته شده به عنوان بخش
جدایی ناپذیر از وظایف آنان است نه یک انتخاب اضافی.

دوم تغییر در فرهنگ سازمانی برای
پذیرش حاکمیت بالینی و سوم نیاز به ایجاد سطح بیشتری از مشارکت بین پزشکان، مدیران،
بیماران و گروه های حرفه ای با پرستاران است لذا ایجاد فرهنگ سازمانی دراین خصوص
برای اجرای موفقیت امیز حاکمیت بالینی ضروری است.



تاريخ : ۱۳٩۱/٩/٢۳ | ۱٢:۱۸ ‎ق.ظ | نویسنده : عصمت شادنام | نظرات ()
.: :.