پرستاری نیز همانند تمام حرفه های تخصصی نیازمند ارتقا از نظر حرفه ای است و با اضافه شدن گرایش های اختصاصی، روز به روز تخصصی تر می شود. رشته پرستاری مراقبت های ویژه  یاcritical care nursing (MSc) یکی از گرایش های جدید پرستاری در مقطع کارشناسی ارشد می باشد که از سال 1388 پذیرش در این دوره آغاز شده است. اغلب دانشکده های پرستاری این رشته را راه اندازی کرده اند و امسال حدود 200 نفر پذیرش برای این رشته دارند.


این رشته از طریق بهینه سازی مراقبت های پرستاری از بیماران بد حال و نیازمند به مراقبت های ویژه ، تقویت مبانی مدیریتی ، آموزشی ، پژوهشی ، اخلاق و رفتار حرفه ای ، موجبات مراقبت پرستاری ، کاهش مرگ و میر و عوارض بیماری در بخش های ویژه را فراهم می سازد. لازم به ذکر است که از سال جاری (آزمون 1393-1392) بر اساس نامه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، نیاز به حداقل دو سال سابقه کار بالین جهت شرکت در این آزمون می باشد.

رشته پرستاری مراقبت های ویژه بر اساس چه ارزش ها و بارورهایی (Values) راه اندازی شده است؟

پرستار که از سویی با سلامت انسان به عنوان موجودی چند بعدی با همه ویژگیهای جسمی ، روانی ، اجتماعی و اخلاقی سرو کار دارد و از سویی دیگر بر اساس نظام ارزشهای اسلامی حاکم بر جامعه ، ملزم به رعایت حقوق انسانها و برقراری عدالت اجتماعی می باشد، باید از طریق خدمت رسانی مناسب پرستاری و انجام مراقبت های پرستاری به بیماران بدحال در تحقق ارزشها و باورهای فوق تلاش نماید

چشم انداز (Vision) این رشته چیست؟

چشم انداز رشته کارشناسی ارشد نا پیوسته پرستاری مراقبت های ویژه برای بهبود وضعیت پرستاری این رشته در سرتاسر کشور در ده سال آینده عبارت است از :

1 – ارتقاء استانداردهای مراقبتی و بهینه سازی وضعیت مراقبت های درمانی در بخش های ویژه

2 – به حداقل رساندن مرگ و میر بیماران بدحال با در نظر گرفتن استانداردهای جهانی

3 – افزایش بکارگیری تدابیر مدیریتی ، آموزشی و پژوهشی در مراقبت های ویژه پرستاری

4 – افزایش توجه مدیران و سیاست گذاران نظام سلامت به بخش های ویژه بیمارستانها و روند درمان بیماران بد حال

رسالت Mission)) این رشته چیست؟

رسالت رشته کارشناسی ارشد نا پیوسته پرستاری مراقبت های ویژه عبارت از کاهش مرگ و میر و عوارض بیماران بستری در بخش های ویژه و گسترش ساختاری در ارتقاء روند مراقبت های پرستاری و تربیت دانش آموختگانی کارآمد با توانائیها و فراتوانائیهای لازم می باشد .

 

اهداف کلی رشته (Aims) این رشته شامل چه مواردی می باشد؟

هدف کلی رشته کارشناسی ارشد نا پیوسته پرستاری مراقبت های ویژه ، تربیت دانش آموختگانی است که دارای دانش ، نگرش و عملکرد لازم در زمینه حوزه کاری اصلی ( مراقبت از بیماران بدحال ) و توانائیها و فراتوانائیهای لازم ( رفتار حرفه ای ، مهارت های ارتباطی ، فناوری اطلاعات ، خود آموزی مادام العمر، پژوهش ، مدیریت و ارتقاء کیفیت ، حل مساله و ... ) بصورت ذیل باشند :

الف – دانش پرستاری

ب – ارتقاء نگرش و عملکرد لازم در مورد مراقبت از بیماران بد حال

ج – ارتقاء مهارت های ارتباطی بهینه و مهارت های میان فردی و درون گروهی بهینه در دانش آموختگان

د – ارتقاء نگرش و مهارت های لازم در مورد رفتار حرفه ای

ه – ارتقاء دانش، نگرش و مهارت لازم در زمینه پژوهش های کاربردی

و – ارتقاء دانش ، نگرش و حمایت لازم در مورد فناوری داده ها ( ICT,IT )

ز –  ارتقاء دانش، نگرش و مهارت مناسب در زمینه کاربرد مدیریت ، برنامه ریزی و ارتقاء کیفیت مستمر در امور مراقبت و آموزش مرتبط با بیماران بدحال

ح – ارتقاء فراتوانایی خودآموزی مادام العمر از طریق تقویت و ممارست مهارتهای خود ارزیابی و ارتقاء خود

ی – ارتقاء فراتوانایی نقد خلاقانه و حل مساله در شرایط بحرانی

نقش های دانش آموختگان ( Role Definition )

دانش آموختگان این رشته دارای نقش های مراقبتی ، آموزشی ، پژوهشی و مدیریتی می باشند.

وظایف حرفه ای دانش آموختگان ( Task Analysis )

وظایف حرفه ای دانش آموختگان در نقش مراقبتی:

-  ارائه ماهرانه مراقبت های پرستاری و اجرای مداخلات لازم پرستاری جهت بیماران نیازمند به مراقبت های ویژه

-  انجام ارزیابی های لازم ( غیر تهاجمی ) و کمک در انجام ارزیابی های تهاجمی در بیماران بستری در بخش های ویژه

-   تفسیر و تحلیل داده های جمع آوری شده در مورد بیماران نیازمند به مراقبت های ویژه

-   بکار بستن قواعد و رفتار حرفه ای در تعامل با همکاران ، بیمار ، خانواده ، و همراهان وی

 

وظایف حرفه ای دانش آموختگان در نقش آموزشی:

-         روزآمد نمودن مستمر دانش و مهارت با استفاده از روشهای متداول آموزش مداوم

-         آموزش به سایر دست اندر کاران در امر مراقبت های بیماران بدحال در بخش

-         آموزش به دانشجویان سایر مقاطع رشته پرستاری در بخش های مراقبت های ویژه

-         ارائه آموزش های لازم به بیمار، همراهان و خانواده وی در بخش های مراقبت های ویژه

وظایف حرفه ای دانش آموختگان در نقش پژوهشی:

-  طراحی و انجام پژوهش های کاربردی در مورد مشکلات و چالش های موجود در بخش های مراقبت های ویژه بیماران بدحال

-  تولید شواهد و مقالات در منابع معتبر در مورد مراقبت بیماران بدحال

-  انجام پروژه های مشترک با سایر مراکز و تولید ارائه شواهد قابل تعمیم به کل کشور

-  ایجاد ارتباط با مراکز تحقیقات موجود در داخل و خارج از کشور در زمینه مراقبت های بیماران بدحال

وظایف حرفه ای دانش آموختگان در نقش مدیریتی:

-  تحلیل نظام ارائه خدمات پرستاری به بیماران بدحال در بخش های ویژه

-  بهینه نمودن روند ارائه پرستاری به بیماران بدحال از طریق طراحی و اجرای مداخلات

- بکارگیری ابزارها و روش های مدیریتی جهت ارتقاء عوامل موثر بر مراقبت پرستاری و کاهش میزان مرگ و میر ، عوارض و ناخوشی بیماران بدحال

-  ارائه مشاوره به مدیران و سیاست گذاران نظام سلامت در زمینه تصمیم سازی های مرتبط با بخش های ویژه و بیماران بدحال

-   فراهم نمودن زمینه همکاری موثر و متقابل بصورت یک گروه بین همکاران شاغل در بخش

-   اثر گذاری بر رفتار انسان ها به عنوان یک الگوی حرفه ای  

 

مواد آزمون و ضرائب آن:

مواد آزمون

ضریب

زبان

2

پرستاری داخلی و جراحی

2

پرستاری مراقبت های ویژه

5

بهداشت روان

1

 

رشته های مشابه در خارج کشور :

رشته های مشابه بصورت پرستاری بالینی در دانشگاه های ذیل وجود دارد:

- University of California at Sanfransisco ( UCSF)

- JamesCookUniversity (JCU)

- The University of Nottingham

- JohnsHopkinsUniversity

- StanfordUniversity

 

رشته های مشابه در داخل کشور :

کارشناس ارشد پرستاری مراقبت های ویژه نوزادان 

 

طول دوره و شکل نظام آموزشی :

براساس آیین نامه آموزشی دوره مربوطه می باشد

 

مجموعه دروس

تعداد واحد

دروس پایه

9

مقدمه ای بر پرستاری مراقبتهای ویژه

1

مراقبت های پرستاری در بخشهای مراقبت ویژه

3

پایش پرستاری پیشرفته

3

داروشناسی

1

مباحث عمومی در پرستاری پیوند اعضاء

1

 

 

 

 

مجموعه دروس

تعداد واحد

دروس اختصاصی و کارآموزی

19

پرستاری مراقبتهای ویژه اختصاصی 1 ( دستگاه تنفس )

3

پرستاری مراقبتهای ویژه اختصاصی 2 ( دستگاه قلب و عروق – جراحی قلب و قفسه سینه )

3

پرستاری مراقبتهای ویژه اختصاصی 3 ( دستگاه عصبی – جراحی اعصاب و اختلالات روانپزشکی )

2

پرستاری مراقبتهای ویژه اختصاصی 4 ( دستگاه کلیوی و مجاری اداری – جراحی کلیه و مجاری ادراری )

2

پرستاری مراقبتهای ویژه اختصاصی 5 ( سیستم غدد درون ریز – بیماریهای زنان و زایمان )

1

پرستاری مراقبتهای ویژه اختصاصی 6 ( دستگاه گوارش – جراحی شکم و لگن )

2

پرستاری مراقبتهای ویژه اختصاصی 7 ( انکولوژی و خون – سیستم ایمنی و بیماریهای عفونی )

2

پرستاری مراقبتهای ویژه اختصاصی 8 ( اصول کلی در بیماران جراحی – مراقبتهای ویژه در صدمات ناشی از ضربه Traumatology )

3

پرستاری مراقبتهای ویژه اختصاصی 9 ( جراحی عروق – ارتوپدی )

1

دروس جبرانی

 

رایانه و سیستم های اطلاع رسانی پزشکی

1

آمار و روش تحقیق پیشرفته

3

پایان نامه

4

 

چنانچه دانشجو در مقطع قبلی دروس کمبود یا جبرانی جدول الف را نگذرانده باشد ، ملزم به گذراندن آن دروس می باشد .

مدارک تحصیلی مورد پذیرش برای شرکت در آزمون ارشد این رشته چیست؟

رشته های کارشناسی پرستاری، هوشبری و اتاق عمل (که دارای سابقه حداقل دوسال کار بالینی هستند)، می توانند در این آزمون شرکت نمایند.

آیا می توان در این رشته ادامه تحصیل داد؟

بله، در تمام رشته هایی که پرستاری داخلی جراحی امکان ادامه تحصیل دارد، فارغ التحصیلان این رشته نیز می توانند شرکت نمایند. همچنین صحبت های در مورد تاسیس رشته پرستاری مراقبت های ویژه در مقطع دکترای تخصصی (با رویکرد بالینی) به گوش می رسد که ظاهرا در مراحل بررسی اولیه می باشد.

آیا با مدرک پرستاری مراقبت های ویژه می توان هیئت علمی شد؟

بله، در حال حاضر دانشگاه ها به فارغ التحصیلان یا دانشجویان مقطع دکتری با پیش زمینه مراقبت های ویژه برای هیئت علمی نیاز بسیاری دارند. البته با کارشناسی ارشد این رشته هم می توان به صورت مربی در دانشگاه های علوم پزشکی فعالیت کرد.

چالش اصلی دانشجویان و فارغ التحصیلان این رشته چیست؟

دغدغه اصلی دانشجویان و فارغ التحصیلان این رشته که در پژوهش های کیفی نیز  بر آن تاکید شده است، عدم اطلاع در مورد آینده و دورنمای این رشته است؛ یعنی اینکه " آیا اختیارات و مسئولیت ها، زمینه های کاری، حقوق و مزایا و ... یک کارشناس ارشد مراقبت های ویژه، متفاوت از سایر پرستاران خواهد بود؟" که توجه مسئولان را برای تصمیم گیری های اساسی درمورد فارغ التحصیلان این رشته را می طلبد

و سخن آخر:

تحصیلات در دوره های تکمیلی تنها جرقه ای است برای آشنا شدن با مواردی که قبلا نمی دانستید و پس از اطلاع از موارد نادانسته باید خود دانشجو به دنبال به روز نمودن دانش خویش باشد و نباید انتظار داشت که همه دانش را از کلاس درس برداشت کرد. علم و بالین را بخصوص در رشته پرستاری مراقبت های ویژه باید در کنار هم پیش برد و دانش محض، بهره کافی را ایجاد نمی کند.

در صورت تمایل به اطلاع از تجربیات و پیشنهادات نویسنده برای خواندن منابع پیشنهادی و نحوه خواندن جهت قبولی در آزمون، درخواست خود را به پست الکترونیکی s.saba3737@yahoo.com ارسال نمایید تا درصورت استقبال خوانندگان، مطلب درخواستی در "وب تخصصی مراقبت های ویژه" انتشار یابد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد این رشته و مطالب تخصصی آن به "وب تخصصی مراقبت های ویژه" با آدرس www.criticalcare.loxblog.com مراجعه کنید.

منابع:

-         سایت دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران

-         وب تخصصی مراقبت های ویژه



تاريخ : ۱۳٩٢/۱٢/۱۱ | ٥:٤۸ ‎ب.ظ | نویسنده : عصمت شادنام | نظرات ()
.: :.